WelkomNieuwsRumpt VeiligHuiskamerHuiskamer Rumpt foto'sAgendaWetenswaardighedenLedenVerenigingenJumelageLinksContact
Albertine
Dorpshuis te Rumpt
Geschiedenis dorpshuis
Boekje 100 jaar dorpshuis Albertine
Bestelformulier boekje !00 jaar
Geschiedenis Rumpt

Historie Rumpt

 

Historie

De historie van een dorp hangt vaak nauw samen met de historie van een daar gewoond hebbend roemrucht geslacht, een bekende familie, een kasteel of iets dergelijks. Daarvan is ook veelal weer het 'dorpswapen' afgeleid. Met andere woorden: bestudeer de herkomst van het wapen en je vindt een rijke historie. Dat geldt ook voor Rumpt.

Het Huis te Rumpt

Reeds omstreeks het jaar 960 wordt Rumpt (als Rumpst) vermeld in een lijst van bezittingen van de St. Maartenskerk te Utrecht (Sloet, Oorkondenb., nr. 96). In de loop van de geschiedenis komen we dit dorp ondermeer ook tegen onder benamingen als Rumede, Romde en Rumt. De Heerlijkheid, die alleen het dorp Rumpt omvatte, schijnt evenals Gellicum later te hebben behoord tot het Land van Arkel.
In een oorkonde van 1 augustus 1341 wordt voor het eerst melding gemaakt van het Huis te Rumpt. Door Ricoud van Heeswijk, proost van St. Pieter te Utrecht werd aan Hertog Reinald opgedragen: "mijn huys (ende) mijn hoffstadt te Roemde mit allen dien voirborchten, graven, vesten ende tymmer, dat dair nu staet off namails staen sall, mit den bongaerden, mit den wiere ende mit allen den lande, dat ick liggende heb aldair te Roemde, butendijcx der Linghen waert, van den dorp te Roemde nederwaert tot des abds land van sunte Marienwerde, dat beneden mynen huys voirs gelegen is."
 

Het geslacht Van Scherpenzeel
 

Uiteindelijk komt het Huis te Rumpt op 10 mei 1550 in het bezit van Thomas van Scherpenseel (ook Scerpenzeel, later Scherpenzeel). Sindsdien is dit geslacht vervolgens tot circa 1741 aan dit huis en het dorp Rumpt verbonden geweest.
Ook voor die tijd moet er echter een relatie hebben bestaan.
Het bewijs hiervan is tot op de dag van vandaag nog overduidelijk aanwezig. Tussen de Grote en Kleine Wiel in de uiterwaard langs de Molendijk waar vroeger het Huis te Rumpt heeft gestaan, staat nu nog een hardstenen veldkruis, hoog 259 cm, met daarop een afbeelding van het wapen van het geslacht Van Scherpenzeel en in gotische letters de tekst: "Int Iaer
MVcXXVII op sunte Severynsdach opt hof te remdt blef doot Ot van Scerpenzeel lefft XXVI. Byt voer dye zyel om Gods wyl".
Otto van Scherpenzeel, zoon van Carselis en Maria van Zylen van Anholt, was jagermeester en richter van Arnhem en Veluwezoom. Hij sneuvelde in de strijd tegen de Stichtsche krijgsbenden van zijn oom bisschop Rudolf van Anholt, nadat deze het nabijgelegen Gellicum hadden geplunderd.
 

Het verval
 

In het begin van de achttiende eeuw verkeerde het Huis te Rumpt reeds in niet al te beste staat. Het behoorde toen officieel toe aan ene Johan van Scherpenseel. Deze was echter zwakzinnig en daarom gedroeg zijn jongere broer Erasmus zich als Heer van Rumpt en tekende ook als "Erasmus van Scherpenzeel de Rumdt". Het huis werd destijds verhuurd aan een boer Dirk Abrahamsz. Bogaert of Van den Boomgaert. Deze liet wel wat herstelwerk verrichten, maar ook niet meer dan echt noodzakelijk was. Erasmus van Scherpenseel stierf ongehuwd in 1716. In 1721 constateert een tante Barbara van Scherpenseel "dat onsen innosenten neef (Johan), den tegenwoordigen heer van Rumdt, van sijn inkomsten niet soude konnen onderhouden worden en dat alle jaer meer vertert als sijn goederen opbrenge". Droef was het dus gesteld met deze laatste Scherpenseel. Op afbeeldingen uit die tijd zien we het adellijke huis al sterk in verval. In 1728 lag de helft ervan in puin. Bij de dood van Johan in 1741 kwam het in bezit van diens neef Diederik Johan Heerman in wiens geslacht de gronden nog vele jaren zijn gebleven. Het verval nam hand over hand toe, het trotse bouwwerk bleek niet meer te redden en is niet meer herrezen.

Omschrijving van het wapen
 

Slechts het historische veldkruis met daarop het familiewapen herinnert nog aan de band tussen het geslacht Van Scherpenzeel en het dorp Rumpt. Dit familiewapen wordt algemeen als het wapen van Rumpt beschouwd. De omschrijving luidt: in een blauw (lazuur) veld, zes zilveren lelies, geplaatst 3-2-1.
 

En verder
 

De laatste jaren is de belangstelling voor historisch onderzoek aanmerkelijk toegenomen. Dat heeft tot gevolg dat er ook steeds meer wordt gepubliceerd. In relatie tot de historie van Rumpt willen wij u wijzen op:

 Deil in oude ansichten, door Paul van Mook, Europese Bibliotheek Zaltbommel, 1974

 Rumpt en Gellicum in oude ansichten, door Paul van Mook, Europese Bibliotheek Zaltbommel, 1996

 De Monumenten van Geschiedenis en Kunst in de provincie Gelderland

 Sporen in het landschap, door J.D.H. Harten, Uitgeverij Matrijs Utrecht, 1997

Onder de documentatie van Voorlichting bevindt zich bij de gemeente Geldermalsen een boekwerkje met als titel 'Een onderzoek naar de toestand van de landbouwers in Rumpt en Gellicum'. Het gaat hier om een onderzoek in opdracht van de Stichting tot vermeerdering van de welvaart in de West-Betuwe te Geldermalsen. Auteur: de heer D.H. Franssens van de Landbouwhogeschool Wageningen, afd. Sociale en Economische Geografie, 1958.

In de archieven van het Rijksarchief te Arnhem bevinden zich o.a. stukken met betrekking tot het Huis Scherpenzeel 16e-20e eeuw, Huis Rumpt 1372-1782, notariële archieven Rumpt 1811-1895, Dagelijkse Heerlijkheid Rumpt 1650-1651.

Over de dorpen Rumpt en Gellicum zijn enkele historische fotoboekjes samengesteld door de bekende strreekhistoricus Paul van Mook. Enkele boekjes zijn nog verkrijgbaar:

 Rumpt en Gellicum in oude ansichten - deel 1, tweede druk, anno 1998

 Rumpt en Gellicum in oude ansichten - deel 2, eerste druk, anno 2000

Daarnaast vindt u over Rumpt ook nog informatie in het boekwerkje:

 Deil in oude ansichten, deel 1, tweede druk, anno 1993 Prijs 15 euro per stuk. Te bestellen bij de Stichting Rechthuis Gellicum, t.a.v. dhr. P.A.P. van Mook, Kerkweg 2, 4155 BD Gellicum, tel./fax (0345) 681 623, Postbanknummer 86.90.860

Meer informatie over Rumpt vindt u ook in het streekarchief.

Historische rondleiding

Wilt u historisch Rumpt een keer op een andere manier ontdekken? Dat kan. Meldt u aan voor een historische rondleiding die wordt verzorgd door de heer P.A.P. van Mook, Kerkweg 2, 4155 BD Gellicum, tel./fax (0345) 681 623.

Inlichtingen

Voorgaande toelichting is gebaseerd op ons beschikbare informatie. Voor mogelijk

aanvullende informatie over het wapen of in het algemeen de historie van Rumpt houden wij ons aanbevolen.

Werkeenheid Communicatie Geldermalsen Gemeentehuis, Kuipershof 2, 4191 KH Geldermalsen, tel. (0345) 586 607 / 586 609.

WelkomNieuwsRumpt VeiligHuiskamerHuiskamer Rumpt foto'sAgendaWetenswaardighedenLedenVerenigingenJumelageLinksContact